We moeten praten over Soedan

Mensen in Soedan zijn nog steeds het slachtoffer van afschuwelijk geweld doordat strijdende partijen elkaar blijven aanvallen zonder respect voor het leven van burgers. Terwijl de oorlog infrastructuur vernietigt, gemeenschappen verdrijft en de levering van hulp belemmert, worden miljoenen mensen geconfronteerd met acute voedselonzekerheid en terugkerende ziekte-uitbraken. 

Momenteel is Soedan de enige plek ter wereld waar de VN op meerdere plaatsen in een land de hongersnood heeft uitgeroepen. Nergens ter wereld lijden mensen honger op deze schaal. Zonder dringende humanitaire hulp lopen honderdduizenden levens gevaar.

Volgens cijfers van de Verenigde Naties hebben 30.4 miljoen mensen humanitaire hulp nodig (OCHA).  Via het Humanitarian Needs and Response Plan voor Soedan 2025 is 4,2 miljard USD aangevraagd om de crisis aan te pakken, maar tot nu toe is slechts 27,5% van dit bedrag gefinancierd (OCHA).

Het conflict in Soedan heeft geleid tot de grootste ontheemdencrisis ter wereld: 13 miljoen mensen, bijna een kwart van de bevolking, zijn gedwongen hun huis te verlaten en meer dan 4 miljoen zijn naar buurlanden gevlucht, voornamelijk Tsjaad en Zuid-Soedan.

Velen van hen leven nu in kampen of informele nederzettingen, onder erbarmelijke omstandigheden en zonder toegang tot basisvoorzieningen. In zulke situaties zijn ze vrijwel volledig afhankelijk van hulp van humanitaire organisaties, mits die aanwezig zijn.

Soedan biedt ook nog steeds onderdak aan 858.000 vluchtelingen en asielzoekers, voornamelijk uit Zuid-Soedan, Ethiopië en Eritrea.

Na meer dan tweeënhalf jaar breekt het conflict in Soedan de systemen af die burgers in leven houden. Humanitaire toegang wordt geblokkeerd, zorgverleners en faciliteiten worden aangevallen en essentiële voorraden van voedsel, water, onderdak en medicijnen zijn ernstig beperkt. Sinds april 2023 heeft de WHO 198 aanvallen op de gezondheidszorg geverifieerd, met meer dan 1.700 doden en ruim 400 gewonden.

Sinds april 2023 heeft MSF daarnaast 100 gewelddadige incidenten gedocumenteerd gericht tegen haar personeel, faciliteiten, voertuigen en voorraden. Klinieken zijn geplunderd en vernietigd, medicijnen gestolen en zorgverleners mishandeld of bedreigd.

Elke aanval of belemmering van zorgverleners, medische voorzieningen of humanitaire hulp brengt levens in gevaar en ontneemt gemeenschappen de zorg waar zij van afhankelijk zijn. Ongehinderde en veilige humanitaire toegang moet onmiddellijk worden gegarandeerd.

De strijdende partijen en hun bondgenoten veroorzaken ernstig menselijk leed door burgers aan te vallen en te doden, bestaansmiddelen en infrastructuur te vernietigen en mensen te verdrijven. Deze aanvallen op burgers moeten onmiddellijk stoppen.

Zowel de RSF als de SAF tonen weinig respect voor het leven van burgers. Zij belemmeren systematisch humanitaire hulp, bombarderen woonwijken en doden burgers, ook in zorginstellingen. Daarnaast heeft de RSF massaslachtingen uitgevoerd en zich schuldig gemaakt aan etnische zuivering, met aanvallen op bevolkingsgroepen in kampen, markten en langs wegen, waarbij infrastructuur wordt vernietigd en de toegang tot voedsel en veiligheid wordt afgesneden.

De mensen die de 500 dagen durende belegering en uiteindelijke inname van El Fasher door de RSF overleefden en door MSF-teams in Tawila werden behandeld, illustreren dit duidelijk. Zij waren uitgeput, ondervoed en uitgedroogd. Velen hadden ernstige traumatische verwondingen, waaronder geïnfecteerde schotwonden. Tijdens hun vlucht zagen zij lichamen, werden zij blootgesteld aan marteling, ontvoeringen voor losgeld, seksueel geweld en vernedering, en raakten zij alles kwijt wat zij bezaten. 

Het lijden in Soedan is niet alleen een humanitaire crisis, maar ook een collectief politiek falen op wereldschaal. Ook wereldleiders die strijdende partijen straffeloos geweld laten plegen en onvoldoende inspanningen en middelen inzetten om levens te redden, zijn mede verantwoordelijk voor het lijden in Soedan. 

De humanitaire respons is ondergefinancierd, geen prioriteit en vastgelopen door een gebrek aan politieke wil — zowel internationaal als binnen Soedan. 

Dit moet worden aangepakt met dringende financiering en gegarandeerde toegang tot de zwaarst getroffen bevolkingsgroepen, waaronder in de huidige conflictgebieden in de Kordofans.